Galeria


„Polacy! Wybiła godzina zemsty. Dziś umrzeć lub zwyciężyć trzeba!” – wydarzenia pewnej listopadowej nocy.

„Dnia 29 listopada około godziny 6-tej wieczorem zaszły w Warszawie zdarzenia, które rozpoczęły się najściem na mieszkanie Belwederu przez mały poczet cywilnych i wojskowych oraz przez otoczenie Rosjan po koszarach stojących[1]”.          Zdaniem Wacława Tokarza zadania, które wyznaczyli sobie Związkowi nie należały do trudnych, w każdym razie nie trudniejszych od tych, z jakimi musiała uporać […]

Powstanie Listopadowe

Plac Bankowy – na tym placu – pod wpływem perswazji gen. Stanisława Potockiego – gromadziły się w pierwszej fazie Nocy Listopadowej oddziały neutralne i wierne Wielkiemu Księciu Konstantemu. Opanowanie placu umocniło siły powstańcze w śródmieściu. Widok Banku Polskiego w Warszawie – tu skupiła się najwyższa władza w pierwszych dniach rewolucji. W czasie całego powstania bank […]

„Nadciągająca burza” – rzecz o tym jak w Warszawie powstanie planowano.

Dla okresu 1815 – 1830 związki tajne były symptomem epoki, odpowiedzią postępowych i patriotycznych kół na wzmagającą się falę reakcji w Europie. Również w Królestwie Kongresowym niemal od chwili gdy zostało utworzone, zaczęły działać grupy konspiracyjne. Jedna z najistotniejszych zawiązała się niedługo przed wybuchem powstania listopadowego 15 grudnia 1828 r. w warszawskiej Szkole Podchorążych Piechoty […]

Postacie powstania

Aleksander I Romanow (1777-1825), cesarz Rosji od 1801 r.,wielki książę Finlandii od 1809 r., Król Polski od 1815 r. Syn Pawła I, starszy brat Wielkiego Księcia Konstantego i Mikołaja – późniejszego następcy tronu Cesarstwa. Konstanty Pawłowicz Romanow (1779-1831), wielki książę rosyjski z dynastii Romanowów, następca tronu rosyjskiego, naczelny wódz armii Królestwa Polskiego, pełniący obowiązki gubernatora […]

Propaganda rządowa i próby stworzenia rządowego organu prasowego

Niezwykle szybki rozwój prasy, pojawiające się w niej ostre postulaty oraz niepewność wobec tego, co zrobi lud warszawski, skłoniły Radę do włączenia w swój skład przedstawicieli nowo powstałego Towarzystwa Patriotycznego (Maurycego Mochnacki, Joachima Lelewel). 3 XII aby podkreślić ten fakt Rada przekształciła się w Rząd Tymczasowy i rozwiązała Towarzystwo Patriotyczne chcąc zneutralizować wpływy lewicy. Początkowo […]

Wolność druku i próby wprowadzenia cenzury

Rozkwit prasy był równie spontaniczny jak wybuch powstania. Zniewolone wcześniej umysły mogły teraz, na łamach powstających periodyków, dać upust swoim przekonaniom i ideom, mogły też otwarcie krytykować ostatnie piętnaście lat rosyjskich nadużyć. Już 1 grudnia na posiedzeniu Rady Administracyjnej Leon Dembowski słusznie zauważył, iż wolność druku de facto istnieje. Czartoryski rozkazał zapłacić cenzorom za listopad […]

Działania militarne na tle prasy, a tajemnica wojskowa

Według Władysława Zajewskiego jedynie pewne drobne informacje wojskowe przeciekały na łamy periodyków. Stanowisko to jednak nie jest do końca przekonywujące, gdyż Władysław Zajewski w swych pracach faworyzuje prasę lewicową pomniejszając jej negatywne wpływy1. Rosjanie, posiadający do czerwca (a nawet sierpnia) szpiegów w Warszawie, nie mogli nie korzystać z tak bogatego źródła informacji, jakim była prasa […]

Życie potoczne podczas powstania

„Nikt o klęskach nie gadał lecz o zwycięstwach”1 – to zdanie z Dziennika Powszechnego, wydrukowane pod koniec lutego, oddaje nastrój entuzjazmu i niezachwianej wiary mieszkańców Warszawy. Te silne przekonanie o wartości bojowej armii i o pomocy mocarstw zachodnich, było jeszcze bardziej wzmagane przez prasę. Wydaje się, iż jedynymi, którzy nie ulegli temu zbiorowemu entuzjazmowi byli […]

Prasa przedlistopadowa

Zasięg, rola i cel prasy, przepływ informacji, możliwości techniczne W wieku XVIII prasa nadal stawiała pierwsze kroki. Dopiero rozwój przemysłowy i społeczny wieku XIX pozwolił jej rozkwitnąć w całej okazałości. Od lat trzydziestych, rozpoczyna się formować dziennikarstwo, w takim kształcie w jakim znamy je obecnie:  „Dopiero w trzecim dziesiątku lat XIX w. nastąpił przewrót w […]